Metafysica

   
   

te koop op bol.com, klik op de links (cover)
Titel Boekbeschrijving
Dawkins bekritiseert het godsidee in al zijn vormen, van de door seks geobsedeerde tiran van het Oude Testament tot de heel wat minzamere (maar nog altijd onlogische) 'Grote Klokkenmaker' van sommige verlichtingsdenkers. Hij laat geen spaan heel van de belangrijkste argumenten voor religie (het bieden van troost, het funderen van ethiek, etc.) en toont de grote onwaarschijnlijkheid van een opperwezen aan. Hij laat zien hoe religie oorlog voedt, onverdraagzaamheid in de hand werkt en aanzet tot kindermishandeling. De auteur maakt overtuigend duidelijk dat geloof in God niet alleen irrationeel is, maar ook potentieel dodelijk.

Dawkins' boek zal een welkome steun in de rug zijn voor ieder die zich met trots athe´st durft te noemen. En een vurig pleidooi voor het 'uit de kast komen' van ieder die zich diep in zijn hart al een athe´st weet.
   
   
De ziel is tegenwoordig uit het wetenschappelijke en het filosofische discours verdwenen. In de omgangstaal leeft het woord ziel nog onverminderd voort, bijvoorbeeld in de zin 'iemand op de ziel trappen' of 'met je ziel bloot moeten'.

Het betoog van Gerard Visser gaat uit van de hypothese dat de ziel in de Europese filosofie is gestorven aan de illusie van haar kenbaarheid. De auteur gaat vervolgens na hoe in de moderne levensfilosofische en fenomenologische bezinning op het vraagstuk van de individualiteit een spirituele voeling met de ziel terugkeert, die is gebaseerd op de ervaring van haar ondoorgrondelijkheid.
   
Wetenschapsjournaliste Lynne McTaggart beschrijft het verhaal van een groep wetenschappers die per ongeluk het Nulpuntveld ontdekten, een oceaan van microscopische vibraties die alles met alles in het universum blijken te verbinden als een soort onzichtbaar netwerk. Het Veld gaat verder dan het werk van Fritjof Capra en stelt een plausibele wetenschappelijke theorie voor die alles verklaart, van de werking van DNA en communicatie tussen cellen tot homeopathie en ESP. Het zou wel eens een antwoord kunnen geven op grote vragen als: Wat is menselijk bewustzijn? en: Wat gebeurt er als we doodgaan? Lynne McTaggart is een `award-winning' journaliste en auteur van het spraakmakende boek Wat artsen je niet vertellen (Lemniscaat 2000).
   
De ondertitel van dit nieuwe boek 'Kunnen je gedachten de wereld veranderen?' was in de oorspronkelijke versie geen vraag, maar de aanbeveling om je gedachten inderdaad zo te gebruiken. Lynne McTaggart heeft veel onderzoeksresultaten verzameld, die doen 'vermoeden dat bewustzijn een soort substantie is die zich tot ver buiten de grenzen van het lichaam uitstrekt in feite een sterk geordend energieveld met het vermogen om fysische materie te veranderen'.
   
'Metafysica' is een ruim begrip, waarover kennelijk iedereen naar eigen goeddunken kan beschikken. Juist daarom is het volgens Herman Berger een 'dwars' begrip, dat zich nooit zal laten verdichten tot een eenduidige inhoud of uitleg. Dragende gedachte bij het verstaan van metafysica is echter wel het ervaren van een grens in de werkelijkheid om ons heen. Het stoten op een grens die ofwel door de verwijzing over zich heen de mens uitnodigt die weg mee te volgen, ofwel integendeel hem halt laat houden en zo de werkelijkheid opdeelt in twee gescheiden gebieden: een grens dus die ofwel laat deelnemen aan meer dan we gewoon zijn te ervaren, ofwel een afscheiding vormt die niet overstegen kan worden. De worsteling met die grens-ervaring, met dat 'aan gene zijde van onze alledaagse wereld' - de duidingen ervan maar ook de mislukkingen - maakt dwars door de westerse geschiedenis van de filosofie 'de dwarse geschiedenis van de metafysica' uit.
   

Aan het begin van deze 21e eeuw wordt een kosmische visie geboren, een visie die alles in het universum omvat. Een theorie die met recht een 'theorie van alles' genoemd kan worden is nu binnen het bereik van de wetenschap gekomen. In alledaagse bewoordingen en in een heldere logica draagt Ervin Laszlo de wezenlijke onderdelen van deze theorie aan. Een toegankelijke gids om je weg te vinden in dit concept, dat niet alleen betrekking heeft op het stoffelijke heelal, maar ook op het leven en het denken zelf. De lezer gaat op ontdekkingsreis, van een wereld voor raadsels en mysteries naar een wereld waarin veel van de puzzelstukjes op hun plaats vallen en de kosmische samenhangen en de daarachterliggende eenheid manifest worden.

Het gevoel dat we onderling en met het universum verbonden zijn is niet nieuw. Traditionele volkeren waren zich bewust van immateriŰle connecties en ze maakten deel uit van hun dagelijks leven. De moderne wetenschap ontkent deze connecties en gelooft alleen in dat wat zichtbaar is of wetenschappelijk bewezen.

Het gaat daarbij om de overdracht van gedachten of ingevingen die niet plaatsvindt, of zelfs niet kan plaatsvinden, via de fysieke zintuigen. De betreffende informatie doet zich steeds buiten onze hersenen en ons lichaam voor en bevestigt dat 'de kosmos en ik een zijn'.

Er is een grootschalige evolutie gaande van het menselijk bewustzijn.

   
Helderziendheid behoort tot de buitenzintuiglijke ervaringen, waarbij zaken worden gezien ongeacht hun ruimtelijke relatie tot de waarnemer. In dit boek ontvouwt de auteur de hypothese dat het menselijk bewustzijn zich uitstrekt tot buiten de grenzen van de hersenen, ongebonden aan tijd en plaats. Hij toont aan dat deze onverklaarbare vermogens ook in de dierenwereld wijdverbreid zijn. Zijn term 'zevende zintuig' refereert aan de idee dat telepathie tot een andere zintuiglijke categorie behoort dan de vijf bekende fysieke zintuigen en het zesde zintuig waar wetenschappers aanspraak op maken. Ter nadere adstructie levert hij een groot aantal maatstaven, anekdotes en ervaringen van anderen, waaraan zijn denkbeelden kunnen worden getoetst. Het vlot leesbare spirituele boek wordt besloten met drie appendices over participeren in het onderzoek, details van experimenten en enquetes en theorieen over het gezichtsvermogen, een noten-, namen- en zakenregister en een literatuuroverzicht. De bioloog Sheldrake is bekend geworden door zijn discutabele theorie over morfogenetische velden.
Sheldrake:  
   
'Het is geheel en al onmogelijk om in de wereld en zelfs daarbuiten iets te bedenken dat zonder restrictie voor goed gehouden kan worden, behalve dan een goede wil.'

In het jaar 1785 publiceert Immanuel Kant (1724-1804) een kort traktaat over ethiek, Grundiegung zur Metaphysik der Sitten. Op dat moment heeft Kant zijn eigen, 'kritische' weg gevonden. Dat de inzet van Kants kritische onderneming ook een morele is, blijft in de Kritik der reinen Vernunft (1781) echter nog impliciet. In de Grundlegung wordt deze intentie duidelijk. Deze tekst vormt niet alleen een van de meest invloedrijke geschriften binnen Kants oeuvre, maar wordt ook beschouwd als hét voorbeeld van een moderne ethiek. Bij het formuleren van een antwoord op de vraag naar het moreel goede, stelt Kant niet primair het resultaat van menselijk handelen centraal, maar de gezindheid van waaruit dat handelen plaatsvindt. De voorwaarden die deze gezindheid mogelijk maakt meent hij gevonden te hebben in de autonomie van de menselijke wil.

   
Herdruk van de bekende roman over een vader en zoon die per motorfiets een tocht door Noord-Amerika maken. Het gaat meer om het reizen dan om ergens te komen. De hoofdwegen worden vermeden, de voorkeur gaat uit naar kronkelende, beboste zijwegen. Het boek van Pirsig gaat niet over wat hen op deze reis overkomt, maar over de bespiegelingen die door wat ze zien in hen worden opgeroepen. Er staat veel in over filosofie, over de zin van het leven, over waarden en over religie, over kwaliteit als doel van de evolutie. De roman drukt het levensgevoel uit van de generatie van linkse intellectuelen die zich aan het begin van de jaren '80, teleurgesteld over het uitblijven van maatschappelijke veranderingen, terugtrok uit het politieke leven om zich aan levensbeschouwelijke zaken te wijden.
   

 

Naar bovenaan