Spiritualiteit

   
   

Boeken over spiritualiteit

te koop op bol.com, klik op de cover. Er is een glossarium (woordenboek) van termen gebruikt bij spiritualiteit.

  Zie ook de webblogs met boekbeschrijvingen
Titel Recensie
In Moeiteloos jeZelf zijn geeft Vera Helleman de simpele geheimen prijs voor een zorgeloos leven. Het boek laat je schudden op je innerlijke grondvesten en opent daarvoor in de plaats een wereld van verwondering en enthousiasme over dit huidige moment, waarin het leven de mogelijkheid krijgt zich te vormen naar wie je werkelijk bent. Het laat een ander licht schijnen op de relatie die je als mens hebt met jeZelf, met de ander, met de materiŽle wereld en met dat wat men ook wel 'roeping' of 'missie' noemt.
   
Op het moment dat je je loskoppelt van alle gedachten over datgene dat je kunt ervaren als 'binnen', 'in' of 'van' jezelf, zal je tot de ontdekking komen dat er helemaal geen 'jou' bestaat. Alles is daarbuiten, maar dan ook echt alles. 'Buiten' jou bevindt zich de enige echte waarheid over jezelf. Hier is aanwezigheid, hier ben jij aanwezig. In dit boek word je aan de hand meegenomen naar de ontdekking van je ware zelf. Losgekoppeld van de identificatie met het beperkende 'zelfbeeld' zal je tot de ontwakende ontdekking komen dat je volledig vrij bent. Elk moment opnieuw.
   

Wie tot nu toe advaita te moeilijk of te zweverig vond krijgt in dit boek hetzelfde verhaal, maar nu verteld door de wetenschap en wie tot nu toe de wetenschap te droog of te weinig spiritueel vond krijgt bij Paul van der Sterren dezelfde boodschap, maar nu in de mystieke bewoording van de advaita.

Verlichting is niet te bevatten en niet te beschrijven. En toch is het overal en altijd alles wat er is. Je kunt het niet overzien, maar je overziet het voortdurend.
En dat is goed zo. Het is het spel dat zichzelf speelt en doet alsof er iemand is die iets te weten moet komen om te worden wat hij al is. Het is een mysterie, maar een mysterie dat zichzelf op geen enkele manier verborgen houdt. Nergens en voor niemand.

   

Tao, Brahman, Bewustzijn of God zijn allemaal woorden die verwijzen naar het Onnoembare.
De redactie van het tijdschrift InZicht heeft in haar eerste vijf jaargangen gezocht naar zeer leesbare artikelen die een vingerwijzing vormen van en naar wat Onnoembaar is.
U treft in deze bijzondere uitgave de volgende auteurs aan.

   

Alle dingen zijn ťťn ding volgens Gesprekken met God, en alles in dat ene ding is verdeeld in drie delen. Mensen denken in dyades, in dualiteiten (bijvoorbeeld leven en dood). Wanneer we gaan kijken in tryades zien we het geheel. Daarmee creŽren we een continuŁm waarmee we eeuwig vooruit kunnen.

Omdat we aan het begin van een nieuw tijdperk staan, is een nieuwe denkwijze nodig. Het geheim is het leven te bezien vanuit het gezichtspunt van de ziel. In het eerste deel van de trilogie Gesprekken met de mensheid legt Walsch aan de hand van 28 gesprekken uit hoe dat te bereiken. Lezers kunnen actief deelnemen aan het gesprek door hun gedachten te delen op de bijbehorende website.

   

Walsch heeft de belangrijkste boodschappen samengevat in 25 essentiŽle inzichten, zoals:

We zijn allen ťťn
Er is genoeg
Je hoeft niet(s) te doen
God praat met iedereen, altijd
Er is geen ruimte en tijd, er is alleen het hier en nu
Liefde is alles wat er is

Walsch roept op om een open minded mens te worden, vrij van opgelegde moraal en alle beelden over goed en kwaad.

   

Karen Armstrong toont aan dat hoewel er ook verschillen waren, er vooral opmerkelijk veel overeenstemming was binnen de religies en filosofieën: alle drongen ze aan op het belang van compassie boven haat en geweld. Het ging er de wijzen van deze cruciale periode in de menselijke ontwikkeling niet zozeer om de doctrines en vaste regels van één bepaald geloof te omhelzen, maar om te leven zonder geweld en met en gevoel voor anderen. Religie wás compassie, volgens deze wijzen. Armstrong laat zien wat deze gelijkenis zegt over de religieuze impuls en zoektocht van de mens. En ze gaat verder dan spirituele 'archeologie'. Ook onderzoekt ze hoe deze oeroude overtuigingen een instructieve en prikkelende uitdaging kunnen zijn voor de manier waarop wij nu religie beleven en toepassen.

Karen Amstrong bij Ted.com: (Nederlands ondertiteld)
   
In Non-dualisme wordt helder uiteengezet dat directe bevrijdingswegen zoals Zen Boeddhisme, Advaita Vedanta en Dzogchen weliswaar in verwoording en nadruk verschillen, maar uiteindelijk naar dezelfde non-dualiteit of 'niet-twee'-heid verwijzen - in de kern is er geen verschil. Door te putten uit de verschillende stromingen, die elkaar aanvullen en corrigeren, wordt in dit boek de essentie van al deze tradities blootgelegd, datgene wat je tezamen 'de Grote Traditie' kunt noemen, oftewel 'Universeel Non-dualisme'. De vijf basiskenmerken van non-dualisme zijn: kennendheid, conceptloosheid, onmiddellijkheid, onveranderlijkheid en natuurlijkheid.
   
Nu de macht van de religieuze instituties afneemt en de globale samenleving in snel tempo verindividualiseert, is er een nieuwe kans om de kracht van spiritualiteit te ontdekken. Dit kun je doen door nog eens opnieuw te kijken naar wat religieuze en levensbeschouwelijke stromingen oorspronkelijk als boodschap hebben en door te kijken wat hedendaagse individuen maken van de combinatie van spiritualiteit, vrijheid en engagement. Er is een e-book met essays en een paperback met interviews.
   
Opgegroeid in de hindoetraditie laat de kwantumfysicus Amit Goswami op schitterende wijze zien hoe de moderne wetenschap bevestigt wat mystici altijd hebben geweten, namelijk dat bewustzijn, niet materie, de essentie van het bestaan is. Op speelse wijze gelardeerd met citaten van Einstein tot Forest Gump slaat Goswami's betoog een brug tussen hart en hoofd, tussen geest en wetenschap. Hij put uit de cognitieve psychologie, de oosterse filosofie en de kwantumfysica en formuleert een nieuw wetenschappelijk paradigma, waarin menselijke waarden op de eerste plaats komen. Vervolgens laat hij heel duidelijk en concreet zien hoe we op basis van de principes van deze nieuwe wetenschap onze innerlijke creativiteit kunnen mobiliseren, onze spiritualiteit kunnen verdiepen en werkelijk vrij kunnen zijn.
   
   
Hoewel het boeddhisme in het Westen aan populariteit wint en er tal van klassieke teksten uit deze traditie in vertaling verschijnen, is het niet eenvoudig om daarin de weg te vinden naar antwoorden op vragen die nu voor ons essentieel zijn. Daarom treedt de auteur in dit boek in dialoog met het boeddhisme zelf: hij behandelt de centrale thema's ervan aan de hand van vragen vanuit de psychologie en psychotherapie en vanuit de christelijke en humanistische tradities. Maar ook vragen over ons concrete, dagelijkse bestaan komen aan bod: vragen over goed en kwaad, over levenswijsheid en verblinding, over levensvreugde en lijden.
   

Om hulpverleners en pastores tegemoet te komen heeft Margreet de Vries de afgelopen jaren gewerkt aan criteria waarmee getoetst kan worden of het geloof van iemand gezond genoemd kan worden. De criteria zijn uitgewerkt in haar proefschrift ĎGezonde godsdienstigheid en heilzaam geloofí.
Opvallend was de grote eensgezindheid over de vraag wat de kenmerken zijn van een volwassen geloof. Die kenmerken deelt De Vries in drieŽn:

  1. gerichtheid op hogere waarden vanuit innerlijke vrijheid;
  2. vertrouwen op God doordringt het hele leven;
  3. verantwoordelijkheid voor medemens en schepping.

Kortweg, aldus De Vries, de drie VĎs: vrijheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid.

   
   
Om de weg te gaan die wordt beschreven in De kracht van het Nu dien je de indentificatie me je analytische geest en het daardoor gecreërde onechte zelf, het ego, te laten varen. We zijn ons denken niet. We kunnen onszelf van psychische pijn verlossen. Je authentieke kracht wordt pas gemobiliseerd door je over te geven aan het Nu. Hier vinden we vreugde en zijn we in staat ons ware zelf te omarmen.

Daar komen we er ook achter dat we al 'heel' en 'volmaakt' zijn. Velen zullen tijdens het lezen van dit boek vaststellen dat de grootste blokkades om in het Nu te komen onze relaties zijn, dat wil zeggen de manier waarop we in onze relaties staan. Relaties kunnen echter ook een toegang zijn om tot verlichting te komen, mits we ze wijs benutten zodat ze bijdragen aan onze bewustwording en we daardoor in staat zijn meer liefde te geven.

Als we volledig aanwezig kunnen zijn en iedere stap in het Nu kunnen zetten, kunnen we de werkelijkheid ervaren van zaken als 'overgave', 'vergeving' en 'het onnoembare'. Zo kunnen we onszelf openstellen voor de transformerende ervaring van De kracht van het Nu.

   
De Nieuwe Spiritualiteit stelt dat gevoelens de taal van de ziel zijn. Omdat huisartsen veel met gevoelens en emoties te maken hebben, doemt in de integratie van deze spiritualiteit in de (huisartsen)geneeskunde een nieuwe manier van kijken op: gevoelens zijn zo krachtig, dat zij, zeker bij lange duur ervan, begrijpelijk effect op ons lichamelijk en psychisch functioneren hebben.

Ellenbroek leerde om recht te doen aan gevoelens en emoties en deze te zien als taal van de ziel, in plaats van als pathologie. De religieuze achtergrond en interesse, en vooral de boeken van Neil Donald Walsch boden de broodnodige kennis, inspiratie en ondersteuning om deze in huisartsenland zeer ongewone weg te volgen. De positieve reacties van de patiŽnten, de indruk van een zeer werkzame aanpak, de persoonlijke groei, en geleidelijke vorming van een groep die graag mee wil verkennen deden hem besluiten om de huisartsenpraktijk na meer dan vijfendertig jaar te beŽindigen om deze ervaringen en kennis vast te leggen in dit boek.
   

De Boeddha, de dharma en de sangha vormen samen de drie juwelen die het boeddhisme kernmerken als levende traditie. Waar de drie juwelen voor staan en hoe we ons ermee kunnen verbinden, is het centrale thema van dit boek.

Hebzucht, agressie en onverschilligheid zijn niet eigen aan de mens, ze zijn eigen aan de niet ontwaakte mens - de mens met een egocentrische levenshouding die de wereld om zich heen enkel ziet als consumptiegoed. Door zich te bevrijden van de drie vergiften, is de overtuiging van de boeddhist, gaat deze meer vanuit zijn boeddhanatuur leven.

   

Kees Waaijman brengt het veelvormige verschijnsel van de spiritualiteit in kaart: de spiritualiteit van gewone mensen, de grote spirituele tradities en de kracht van tegenbewegingen. Dit overzicht vormt de grondslag voor de beantwoording van vragen als: Wat is spiritualiteit eigenlijk? Hoe kun je het onderwerp wetenschappelijk benaderen?

Welke vormen van spiritualiteit zijn er en hoe kun je die beschrijven? Hoe kunnen spirituele teksten deugdelijk worden gelezen? Welke thema's bestaan er in het veld van spiritualiteit en hoe kun je die zinvol aanpakken? Wat is geestelijke begeleiding en wat kun je daarvan leren?

   
Veel vaker dan voorheen worden tegenwoordig de woorden spiritualiteit en leiderschap gebruikt. Organisaties hebben oog gekregen voor de waarde van mensen, hun individualiteit en authenticiteit, hun behoefte aan zelfreflectie en bewegingsvrijheid, hun vermogen tot creativiteit. Begrippen als hart en ziel worden niet alleen van toepassing verklaard op individuele mensen, maar ook op organisaties. In het verlengde daarvan wordt de organisatie niet langer gezien als een overlevingsmechanisme dat moet inspelen op kansen en bedreigingen in de omgeving, maar als een organisme dat medeverantwoordelijkheid kan nemen voor die omgeving. Bij het klassieke beeld van organiseren paste het begrip management, bij het nieuwe, door sommigen postmodern genoemde beeld van organiseren past het begrip leiderschap.

Volgens Wessel Ganzevoort zijn leiderschap en spiritualiteit nauw verwante begrippen. Sterker nog: hij noemt leiderschap en leiderschapsontwikkeling een spirituele opgave. We kunnen niet volstaan met het toepassen van psychologische regels. Die laten te weinig ruimte voor het wonder, voor de ongehoorde complexiteit en dynamiek van menselijke ontwikkeling, voor het verkennen van het ongekende, voor datgene wat geen naam meer heeft, waarvoor geen woorden meer zijn.

   

In de geschiedenis van de spiritualiteit zijn ruwweg twee stromingen te onderscheiden: spiritualiteit van bovenal en van onderop. De tweede drukt uit dat God niet alleen in de bijbel en via de kerk spreekt, maar ook en juist door onszelf, door ons lichaam, onze gevoelens en zelfs onze zwakheden heen. De beide auteurs, benedictijnen uit Duitsland, bespreken aan de hand van bijbelse voorbeelden en uit de monastieke traditie, hoe zo'n spiritualiteit van onderop zich ontwikkelt; in dialoog met eigen gedachten en gevoelens, in de omgang met de ervaring van zwakheden, onmacht en falen. Ze wijzen ook op de kracht van nederigheid en van de humor als christelijke grondhouding. Een zeer verhelderend boek, dat laat zien dat spiritualiteit zeker niet is voorbehouden aan monniken en geen wereldvreemde bezigheid is, maar juist broodnodig voor een gezonde christelijke geest.

   

Individuen, groepen en organisaties bevinden zich in een proces van voortdurende verandering, omvorming en groei. Dit boek laat zien dat op al die drie gebieden in wezen sprake is van één en hetzelfde ontwikkelingsproces. Het proces doorloopt zeven fasen. Margarete van den Brink beschrijft aan de hand van voorbeelden uit de praktijk hoe deze zeven fasen op het gebied van de individuele ontwikkeling, de ontwikkeling van relaties en groepen én die van commerciële en ideële organisaties te herkennen zijn. Op die wijze kan bijvoorbeeld een team of een afdeling binnen een organisatie nagaan in welke van de zeven fasen men zich bevindt, wat juist in die fase de opgaven en de valkuilen zijn en hoe de weg - idealiter - verder gaat.

Zij onderscheidt de volgende zeven fasen:

  1. de theocratische organisatie
  2. de autocratische organisatie
  3. de bureaucratische organisatie
  4. de transformerende organisatie
  5. de op morele waarden en principes gebaseerde organisatie
  6. de organisatie als nieuwe gemeenschap
  7. de organisatie als bijdrager aan de wereldontwikkeling

Naast de uiterlijke kant van deze processen kunnen we nog een innerlijke kant onderscheiden. Het groeiproces door de zeven fasen is namelijk in essentie een spiritueel ontwikkelingsproces. Uiteindelijk is 't het geestelijke dat zich in de mens wil manifesteren. Dat bepaalt zin en richting van zijn leven en geeft de impuls tot koerswijzigingen en veranderingen. Ook op groeps- en organisatieniveau zijn die geestelijke impulsen werkzaam. juist door het op waarde schatten van die innerlijke aspecten krijgen zowel individuele problemen als vraagstukken op organisatieniveau een totaal andere dimensie. Ze overstijgen de puur rationele benadering, die in de sfeer van organisatieadvies en consultancy de gangbare is.

   
De voordrachten van Almaas zijn zo gerangschikt dat de verschillende stadia van realisatie zich in een volgorde aandienen zoals die doorgaans door de student ervaren wordt. Ze beginnen met de hoedanigheden en vragen die het belangrijkst zijn als men begint met het werken aan zichzelf, zetten zich voort naar steeds diepere en subtielere stadia en culmineren in een gedetailleerd inzicht in de meest volwassen kenmerken en voorwaarden van realisatie.
   
Door de individualisering en persoonlijke groei raken steeds meer mensen bewust van een andere, geestelijke werkelijkheid. Agogisch counselor Anneke Polkerman toont veel begrip voor het scala aan gevoelens waarmee het losmakingsproces gepaard kan gaan. Ze wil geen oordeel vellen en heeft geen spijt van de tijd dat ze kerklid was.
Zij benadrukt dat mensen die interesse hebben in vrijzinnige spiritualiteit meestal niet 'zweveriger' of wereldvreemder zijn dan gemiddeld, maar juist sociaal en verantwoordelijk gedrag vertonen. Een acceptatie van paranormale verschijnselen is bijvoorbeeld prima verenigbaar met maatschappelijk engagement.
   
Voeding speelt wellicht een belangrijke rol in uw leven dan u vermoedt. Bent u zich bewust van wat u eet en waarom? Voeding die bij u past laat u groeien en bouwt u op. Voeding die niet bij u past doet het tegenovergestelde. Dat geldt zeker ook voor kinderen die nog in de groei zijn. Maar welke voeding is passend? Er is nimmer erg veel slecht voedsel te koop. Daarom wordt uitgebreid ingegaan op de vraag hoe we gezonde voeding kunnen herkennen en waarom die zo 'gezond' is. Maar ook dan moeten we nog verder selecteren: welke voeding past bij mij, bij mijn kind, bij mijn partner? Dit boek laat zien hoe we die keuzes kunnen maken. Wanneer een kind of volwassene de voeding eet die bij hem past, wordt hij gezond en innerlijk sterk. Kent u het beeld van de roos die haar knop ontvouwt naar het licht: een beeld van schoonheid, kracht en liefde. Zo zijn wij ook diep van binnen. De juiste voeding helpt ons deze kwaliteit naar buiten te brengen in het dagelijkse keven. Voeding en spiritualiteit is ook van bijzondere waarde voor volwassenen en ouders van kinderen die een voedselovergevoeligheid hebben of voor die mensen die sommige soorten voedsel echt niet willen eten, vlees en melk bijvoorbeeld, of die maar heel weinig verschillenden producten lusten. Diepgaand, maar toch praktisch wordt uitgelegd hoe u daarmee om kunt gaan. Vanuit verschillende invalshoeken wordt naar voeding gekeken: psychologisch, filosofisch, natuurgeneeskundig, ecologisch en spiritueel. Kortom een praktsche wegwijzer naar heelheid voor het kind, de volwassene en voor de aarde.
   

Het aantal mensen dat tegenwoordig streeft naar persoonlijke "verlichting" of "eenheidsbewustzijn" neemt sterk toe. Ken Wilber wordt in Amerika beschouwd als één van de belangrijkste "New Age"-schrijvers. Hij is hoofdredakteur van het tijdschrift Re-vision en publiceerde al verschillende boeken. Achtereenvolgens bespreekt hij vier bewustzijnsniveaus: persona, ego, totale organisme, eenheidsbewustzijn. Daarna geeft hij bij elk niveau de psychotherapieën en of trainingen, meditatiemethoden aan om de zelf gemaakte en vermeende grenzen te onderzoeken en te slechten.

Ervaring kan niet overgedragen worden, dat blijft over. In eenvoudige stijl geschreven inleidend werk voor de zoekers naar persoonlijke transformatie.

   
In dit handboek voor spirituele ontwikkeling laat Roger Walsh zien dat er in leder mens kernkwaliteiten sluimeren, die hij zich bewust kan maken en verder kan uitbouwen. Daarbij baseert Walsh zich op spirituele leerstellingen en universele beginselen van diverse religies, die de mens al eeuwenlang hebben geïnspireerd het beste in zichzelf naar boven te halen. De manier waarop Walsh van de verschillende elementen uit uiteenlopende culturen een samenhangend geheel maakt, is verrassend. Ook de afwisseling van reflecties en oefeningen die in het dagelijkse leven direct toepasbaar zijn, maken dit boek tot een waardevolle toevoeging aan de reeds bestaande spirituele literatuur.
   

 

Naar bovenaan